Czwarte przykazanie "Czcij ojca swego i matkę swoją". Henryk Krzosek

Do tej pory przyglądaliśmy się trzem z dziesięciu przykazań, które mówią nam o obowiązkach względem Boga. Od czwartego przykazania, zmienia się tonacja. Będziemy się przyglądać, co Bóg mówi o relacji  do drugiego człowieka o obowiązkach względem innych ludzi.

Czwarte przykazanie zapisane jest w Księdze Wyjścia 20:12 „Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, daje  tobie”. Kiedy Bóg daje przykazania związane z drugim człowiekiem, pierwsze z nich odnosi się do rodziny. Pierwszym Bożym priorytetem, jeśli chodzi o relacje ludzkie są relacje w rodzinie. Wiemy, że od powstania pierwszej międzyludzkiej relacji, a więc od powstania relacji pomiędzy Adamem i Ewą w ogrodzie Eden, szatan próbuje zniszczyć właśnie rodzinne relacje. Szatan bardzo dobrze wie, że jeżeli zburzy strukturę rodzinną, to później zburzy całe społeczeństwo, cały naród. Tak jak Bóg nam mówi, że najważniejszą relacją jest relacja rodzinna, tak samo diabeł bardzo dobrze o tym wie i Bóg mówi w przykazaniu „Czcij ojca twego i matkę twoją” żebyśmy te relacje zachowywali, podtrzymywali, a diabeł chce to wszystko zniszczyć. Żyjemy dzisiaj w czasach patologicznych rodzin, gdy się przyglądamy, co się dzieje w rodzinach, widzimy, że coś w nich nie funkcjonuje, coś złego się dzieje. Ludzkość przez 20 poprzednich wieków, nie potrafiła wymyśleć recepty na to, aby relacje w rodzinie były trwałe. Dzisiaj relacje w małżeństwie, relacje pomiędzy rodzicami, pomiędzy dziećmi, pomiędzy dziećmi i rodzicami są coraz bardziej kruche, coraz bardziej słabe, coraz bardziej zburzone. Nie łudźmy się, że będzie lepiej, będzie lepiej wtedy, kiedy my weźmiemy się do roboty. Jeżeli mamy dzieci, to my musimy zadbać o małżeństwa naszych dzieci o rodziny naszych dzieci. Dlatego, aby ratować tę sytuację w małżeństwach musimy na nowo pozytywnie nastawić się do czwartego przykazania, które mówi „Czcij ojca twego i matkę twoją”. Pierwszą rzeczą, którą powinniśmy zauważyć w czwartym przykazaniu jest to, że do tego przykazania Bóg dodał obietnicę. W poprzednich trzech przykazaniach, które dotyczyły naszej relacji z Bogiem Ojcem, Bóg nie dał żadnej obietnicy, a w czwartym przykazaniu Bóg mówi „Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi”. Można powiedzieć, że Bóg dał nam receptę na długowieczność. Bóg chce nam pokazać jak ważne jest czwarte przykazanie, jest to życie i śmierć – będziesz długo żył mówi Bóg! Mało tego, że mówi to w Księdze Wyjścia, to jeszcze powtarza to w Księdze Powtórzonego Prawa abyśmy lepiej to zapamiętali. Człowiekowi trzeba kilkakrotnie powtarzać, aby dotarło do nas i Bóg zna tą słabość człowieka i w Księdze Powtórzonego Prawa powtarza czwarte przykazanie, ale bardziej je rozwija, Księga  Powtórzonego Prawa 5:16 „Czcij swego ojca i swoją matkę, jak ci nakazał Pan, Bóg twój, abyś długo żył i aby ci się dobrze powodziło na ziemi, którą ci daje Pan, Bóg twój”. Boża obietnica mówi, nie tylko o długim życiu, ale mówi o długim i szczęśliwym życiu. Nie musimy szukać cudownych sposobów na długowieczność i szczęście, sięgnijmy po prostu do czwartego przykazania. Żeby jeszcze bardziej pokreślić ważność tego przykazania, Bóg powtarza go kolejny raz w Nowym Testamencie w Liście do  Efezjan 6:1-3  „Dzieci, bądźcie posłuszne w Panu waszym rodzicom, bo to jest sprawiedliwe. Czcij ojca twego i matkę - jest to pierwsze przykazanie z obietnicą - aby ci było dobrze i abyś był długowieczny na ziemi”. W Nowym Testamencie Bóg mówi - jest to pierwsze przykazanie z obietnicą. Już trzeci raz Bóg powtarza to przykazanie. W tym urywku widzimy dwie rzeczy, pierwsze - dzieci bądźcie posłuszne rodzicom, a później mówi - czcij ojca swego i matkę swoja, a więc Bóg mówi o posłuszeństwie i czci względem rodziców. Wiadomo, że posłuszeństwo związane jest z działaniem, cześć z wewnętrznym nastawieniem, kiedy Bóg mówi o posłuszeństwie, mówi w stosunku do dzieci, które są jeszcze pod autorytetem rodziców, są zależne od rodziców. Kiedy dziecko opuszcza dom rodzinny, staje się samodzielne posłuszeństwo przechodzi w cześć oddawana rodzicom. Kiedy dziecko zakłada swoja rodzinę ma prawo wymagać od swoich dzieci posłuszeństwa. Ale uwaga, obowiązuje tutaj pewne duchowe prawo: jeżeli ja, jako syn w młodości nie byłem posłuszny moim rodzicom, jakim prawem mogę spodziewać się, że moje dzieci będą posłuszne mi. Duchowe prawo, które ustalił Bóg, mówi, że co człowiek zasieje to i zbierze. I rzeczywiście, kiedy ja w młodości zasiałem nieposłuszeństwo, nie spodziewam się, że moje dzieci będą mi posłuszne. Bóg już w pierwszej Księdze Starego Testamentu, w Księdze Rodzaju w 8 rozdziale w 22 wersecie powiedział: „Będą zatem istniały jak długo trwać będzie ziemia, siew i żniwo, (a więc siane i zbieranie) mróz i upał, lato i zima dzień i noc”.  Kiedy rolnik idzie na pole siać pszenicę, to zbierze pszenicę, a nie jęczmień. Nie można zebrać innego owocu jak tego, które się zasiało z ziarna. Też Bóg mówi przez usta św. Pawła w Liście do Galatów o tym duchowym prawie w 6 rozdziale 7-10: „Nie łudźcie się, Bóg nie pozwoli z siebie szydzić, a co człowiek sieje to i żąć będzie:  kto sieje w ciele swoim, jako plon ciała zbierze zagładę, kto sieje w duchu, jako plon ducha zbierze życie wieczne. W czynieniu dobrze nie ustawajmy, bo gdy pora nadejdzie będziemy zbierać plony, o ile w pracy nie ustaniemy. A zatem, dopóki mamy czas, czyńmy dobrze wszystkim, a zwłaszcza naszym braciom w wierze”, a ja bym dodał czyńmy dobrze naszym rodzicom. Jeżeli nie słuchamy rodziców nie spodziewajmy się, że nasze dzieci będą nas słuchały, bo to jest prawo siania i zbierania. Jeżeli ja chcę uczyć swoje dzieci posłuszeństwa, ale byłem nieposłuszny to, to  nie zadziała. Rodzice powinni nauczyć swoje dzieci tego prawa. Uczmy nasze dzieci od młodości posłuszeństwa rodzicom, ale jest to trudno zrobić, kiedy my byliśmy nieposłuszni swoim rodzicom. Nauka może polegać na tym, że dziecku powiemy usiądź przy stole i zewnętrznie będzie ono siedziało, ale wewnętrznie i tak będzie stało. Rodzice wiedzą, że wychowywać dzieci w posłuszeństwie i czci to nie jest łatwa sprawa. Pewien małżonek powiedział jak się ożenił, że ma 6 teorii jak wychować swoje dzieci, a później po latach powiedział, że ma 6 dzieci i żadnej teorii na wychowanie. Nie jest to łatwa sprawa, ale jeżeli Bóg mówi do nas bądź posłuszny i czcij ojca i matkę swoją, Bóg daje to przykazanie, to daje też zdolność do realizowania tego. Gdybyśmy mogli zajrzeć w historię nieszczęśliwych ludzi, to odkrylibyśmy, że większość z tych ludzi miała złą relację ze swoimi rodzicami. Bóg dając nam czwarte przykazanie chce pomagać nam czcić ojca i matkę swoją. W jaki sposób Bóg nam pomaga? Wiemy, że każdy człowiek jest inny, każde małżeństwo,  jest inne, a my w swojej słabości chcielibyśmy naśladować dobre małżeństwo, których dzieci są posłuszne, podejrzę ich sposoby wychowywania i przeniosę to  na grunt swojej rodziny. Takie postępowanie nie zafunkcjonuje. Bóg chce dawać każdemu, czy to mężowi czy żonie indywidualne prowadzenie i Bóg daje to poprzez pewnego rodzaju oświecanie nas. O tym mówi Słowo Boże, że Bóg nas oświeca jak czcić rodziców.  Gdybym zadał takie pytanie, każdy odpowiedziałby inaczej i jest to trudna odpowiedź, ale Bóg daje pewnego rodzaju poznanie. Mówi o tym Księga Przysłów 20 rozdział 27 werset „Lampą Pańską jest duch człowieka, on głębię wnętrza przenika”, a także List do Rzymian 8, 16 uczy nas, że „Duch Boży przekonuje naszego ducha”. To Bóg oświeca naszego ducha i poucza, jak mamy prowadzić owocne życie. Jeżeli nie mamy na uwadze, że Duch Święty może nas oświecić, nasze życie może być chodzeniem w ciemności. Jedno musimy wiedzieć, że Duch Święty chce nas oświecać jak czcić ojca, matkę, jak być im posłuszni. Ale,  Księga Przysłów mówi również w 20rozdziale w 20 wersecie” Temu, kto ojcu i matce złorzeczy, w noc ciemną lampa zagaśnie”. Jeżeli nasza relacja do rodziców jest niewłaściwa, nie liczmy na to, że Bóg będzie nas oświecał w chwilach kryzysu, trudności, problemach. Z jednej strony Bóg chce nas oświecać jak mamy szanować rodziców, z drugiej strony mówi, że jeżeli nie będziemy szanować rodziców to niestety będziemy chodzić w ciemności. Jeżeli jest moment w życiu, że nie wiem jak sobie poradzić, jakie decyzję podjąć, nie wiem, co zrobić dzisiaj, co jutro i chciałbym jakiegoś światła, ale relacja z moim ojcem jest niewłaściwa – to mam problem, nawet wtedy, kiedy poproszę Boga, chyba, że Bóg mnie na tyle oświeci, że powie idź przeproś ojca! W Księdze Przysłów 30: 11 i w 17 jest napisane „Jest plemię, co ojcu złorzeczy i matce nie chce błogosławić.  Oko, co ojca wyśmiewa, gardzi posłuchem dla matki - niech kruki nad rzeką wydziobią lub niech je zjedzą orlęta! Bóg mówi do nas – nie możecie złorzeczyć waszym rodzicom, bo pozbawiacie się Mojej ochrony. Mieć szacunek do własnych rodziców to jest dobrze pojęty interes własny. Inwestuję w siebie, kiedy czczę rodziców.

Cztery wskazówki, na czym polega wypełnienie czwartego przykazania.

Powinniśmy szanować ich mądrość. Każdy dorosły człowiek ma doświadczenie tego, że wie więcej aniżeli wiedział 20 lat temu, i w stosunku do swoich dzieci rodzice o te 20 lat są mądrzejsi. Rodzice mają doświadczenie życiowe. Księga Przysłów 23: 22 „Słuchaj ojca, który cię zrodził, i nie gardź twą matką, staruszką!” Dziecko powinno przychodzić po radę do rodziców, nawet kiedy jest już dorosłe.

W 4 rozdziale Księgi Przysłów1-5 „ Słuchajcie, synowie, rad ojca, by poznać mądrość, zważajcie! Udzielam wam cennej nauki: nie gardźcie mym pouczeniem, bo i ja byłem synem u ojca, kochanym, jedynym dla matki, a tymi słowami mnie uczył: Niech będą w tym sercu zamknięte wskazania, strzeż mych nakazów, byś żył; nabywaj mądrości, nabywaj rozwagi, nie zapominaj słów moich ust!”. Bogu bardzo się podoba, kiedy już dorosłe dzieci, które mają swoje rodziny przychodzą do ojca do matki po radę.

Cztery wskazówki, jak czcić rodziców:

Odnośnie pkt. 3 i 4 Słowo Boże mówi w 1Liście do  Tymoteusza  5:4  „Jeśli zaś jaka wdowa ma dzieci albo wnuki, niechże się one uczą najpierw pieczołowitości względem własnej rodziny i odpłacania się rodzicom wdzięcznością! Jest to, bowiem rzeczą miłą w oczach Bożych”.

Oddawanie czci rodzicom jest nakazem Bożym. Nie zawsze jest to łatwa sprawa, bo w ludzkim pojęciu rodzice być może nie powinni otrzymywać od nas pomocy i czci. Co robić w sytuacji, gdy rodzice nie zasługują na cześć. Jest tylko jedno biblijne słowo – PRZEBACZ!

Amen

Opracowała Ela Filcek